Planowanie większego zobowiązania finansowego, takiego jak kredyt hipoteczny lub duży kredyt gotówkowy, wymaga dokładnej analizy własnego budżetu domowego. Większość osób skupia się wówczas na spłacie posiadanych pożyczek oraz zamknięciu rat ratalnych. Często jednak zapomina się o produktach odnawialnych, do których zalicza się limit w ROR, powszechnie nazywany debetem lub limitem odnawialnym w koncie.
Choć posiadanie dodatkowej poduszki finansowej na rachunku osobistym daje poczucie bezpieczeństwa, dla banku analityka kredytowego jest to potencjalne długoterminowe obciążenie. Sposób, w jaki instytucje finansowe przeliczają przyznane limity na stałe koszty miesięczne, potrafi zaskoczyć nawet osoby o bardzo wysokich dochodach.
Czym jest limit w koncie i jak widzi go bank?
Limit w koncie to kredyt odnawialny powiązany bezpośrednio z rachunkiem osobistym. Pozwala na korzystanie z pieniędzy banku po wyczerpaniu własnych środków. Każdy wpływ na konto w pierwszej kolejności spłaca powstałe zadłużenie, odnawiając dostępna kwotę.
Z punktu widzenia oceny ryzyka kredytowego, przyznany limit w koncie jest traktowany jako stałe zobowiązanie finansowe. Banki nie analizują tego, czy przyznana kwota leży nienaruszona od wielu miesięcy, czy też jest stale wykorzystywana do ostatniego złotego. W ocenie analityków kredytobiorca w każdej chwili może wydać pełną dostępną sumę. Z tego względu do miesięcznych wydatków wnioskodawcy dolicza się stałą wartość będącą procentem od całego przyznanego limitu.
Jak banki obliczają obciążenie z tytułu limitu w koncie?
Metodologia przeliczania limitów w ROR na miesięczne obciążenia różni się w zależności od wewnętrznej polityki danej instytucji bankowej. Standardem rynkowym jest przyjmowanie szacunkowej raty kapitałowo-odsetkowej na poziomie od 2% do 5% kwoty przyznanego limitu.
W praktyce oznacza to, że przyznany limit odnawialny zostaje przeliczony tak, jakby był standardowym kredytem gotówkowym spłacanym w stałych ratach miesięcznych.
Przykład wyliczenia obciążenia zdolności kredytowej
Dla lepszego obrazu sytuacji warto przeanalizować wpływ limitu odnawialnego na miesięczny budżet brany pod uwagę przez bank:
- Limit w koncie w wysokości 5000 zł
- Przy przeliczniku 2%: bank dolicza 100 zł do miesięcznych zobowiązań.
- Przy przeliczniku 5%: bank dolicza 250 zł do miesięcznych zobowiązań.
- Limit w koncie w wysokości 10 000 zł
- Przy przeliczniku 2%: bank dolicza 200 zł do miesięcznych zobowiązań.
- Przy przeliczniku 5%: bank dolicza 500 zł do miesięcznych zobowiązań.
- Limit w koncie w wysokości 20 000 zł
- Przy przeliczniku 2%: bank dolicza 400 zł do miesięcznych zobowiązań.
- Przy przeliczniku 5%: bank dolicza 1000 zł do miesięcznych zobowiązań.
Dodatkowa kwota 500 zł lub 1000 zł dopisana do stałych miesięcznych wydatków bezpośrednio zmniejsza tak zwaną wolną kwotę dochodu. To właśnie ta wartość decyduje o tym, jak dużą ratę nowego kredytu wnioskodawca jest w stanie bezpiecznie spłacać.
O ile spada całkowita zdolność kredytowa przez limit odnawialny?
Relacja między miesięcznym obciążeniem a maksymalną kwotą kredytu hipotecznego lub gotówkowego jest bezpośrednia. Każde 100 zł miesięcznego obciążenia ogranicza maksymalną kwotę możliwego do zaciągnięcia kredytu hipotecznego o około 10 000 zł do 15 000 zł, w zależności od poziomu stóp procentowych oraz okresu kredytowania.
Oznacza to, że niewykorzystany limit w koncie na kwotę 10 000 zł, który generuje według analityków bankowych obciążenie rzędu 300-500 zł miesięcznie, może obniżyć całkowitą zdolność kredytową na zakup nieruchomości nawet o 30 000 zł – 75 000 zł. W przypadku starań o kredyt na styku zdolności finansowej taka różnica często decyduje o wydaniu decyzji negatywnej.
Nieużywany limit w koncie a raport BIK
Wielu wnioskodawców wychodzi z założenia, że limit odnawialny, z którego nie korzystają, jest niewidoczny dla banku lub działa na ich korzyść jako potwierdzenie dostępnej płynności. W rzeczywistości wszystkie produkty kredytowe, w tym przyznane i aktywne limity w ROR, są raportowane do Biura Informacji Kredytowej (BIK).
W raporcie BIK widnieje dokładna informacja o:
- Przyznanej kwocie limitu,
- Aktualnym poziomie wykorzystania środków,
- Historii terminowości spłat ewentualnego zadłużenia lub odsetek.
Sam fakt posiadania limitu i braku jego wykorzystania nie buduje negatywnej historii w BIK, ale stanowi aktywne zobowiązanie bilansowe. Bank analizujący raport pobrany z BIK uwzględni pełną sumę limitu przy wyliczaniu wskaźników DTI (Debt to Income) oraz DSTI (Debt Service to Income).
Limit w koncie a karta kredytowa – czym się różnią w oczach analityka?
Zarówno karty kredytowe, jak i limity odnawialne w ROR są zaliczane do kategorii kredytów odnawialnych. Zasada ich przeliczania na koszty miesięczne jest bardzo zbliżona, choć banki stosują odmienne przeliczniki.
Dla kart kredytowych szacowane obciążenie wynosi najczęściej od 3% do 5% limitu przyznanego na karcie. Limity w koncie bywają traktowane nieco łagodniej (często od 2% do 4%), jednak zależy to w pełni od metodologii konkretnego banku. Posiadanie obu tych produktów jednocześnie potrafi zsumować się do bardzo wysokich kwot obciążających miesięczny dochód.
Jak poprawić zdolność kredytową przed złożeniem wniosku?
Osoby planujące ubieganie się o kredyt mają do dyspozycji kilka rozwiązań pozwalających na optymalizację swojej sytuacji finansowej w oczach banku.
Rezygnacja z limitu w koncie
Najprostszym i najbardziej skutecznym krokiem jest całkowite zamknięcie limitu odnawialnego. Rezygnacja wymaga spłaty ewentualnego zadłużenia oraz złożenia wypowiedzenia umowy o limit w oddziale banku lub poprzez bankowość elektroniczną.
Warto pamiętać o czasie procesowania wypowiedzenia. Standardowy okres wypowiedzenia umowy o limit odnawialny wynosi 30 dni. Po tym czasie bank aktualizuje dane w bazie BIK, co zazwyczaj zajmuje dodatkowe 7 do 14 dni. Przygotowania do wnioskowania o kredyt hipoteczny warto zatem rozpocząć z wyprzedzeniem co najmniej półtora miesiąca.
Zmniejszenie kwoty limitu
Jeśli pełna rezygnacja z limitu odnawialnego nie jest możliwa ze względów płynnościowych, dobrym rozwiązaniem jest jego redukcja do niezbędnego minimum. Obniżenie limitu z kwoty 20 000 zł do 3000 zł znacząco odciąża miesięczny bilans dochodów i wydatków. Wykonanie ankiety zdolności w kilku bankach pozwoli ustalić, czy pomniejszona kwota limitu nadal przeszkadza w uzyskaniu pożądanej kwoty kredytu.
Konsolidacja zobowiązań
W sytuacji, gdy limit w koncie jest stale wykorzystany, a brak wolnych środków uniemożliwia jego natychmiastową spłatę, rozwiązaniem bywa zamiana zobowiązań odnawialnych na standardowy kredyt gotówkowy lub konsolidacyjny z dłuższą wydłużoną ratą. Rata dobrze dobranej pożyczki konsolidacyjnej bywa niższa niż sztucznie naliczane przez bank obciążenie z tytułu dużego limitu w ROR.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy nieużywany limit w koncie obniża zdolność kredytową?
Tak, nieużywany limit w koncie obniża zdolność kredytową w takim samym stopniu jak limit stale wykorzystywany. Bank ocenia ryzyko na podstawie maksymalnej kwoty, jaką kredytobiorca może w dowolnym momencie zaciągnąć, a nie na podstawie aktualnego salda zadłużenia.
Ile czasu trwa zamknięcie limitu w koncie i aktualizacja w BIK?
Procedura wypowiedzenia umowy o limit odnawialny trwa zazwyczaj 30 dni (zgodnie z okresem wypowiedzenia zawartym w umowie). Po zamknięciu limitu bank ma obowiązek zaktualizować dane w Biurze Informacji Kredytowej w ciągu 7 dni. Zazwyczaj pełna czyszczenie wpisu w raporcie BIK trwa od 4 do 6 tygodni od momentu złożenia dyspozycji.
Co bardziej obniża zdolność kredytową: karta kredytowa czy limit w koncie?
Zarówno karta kredytowa, jak i limit w koncie obniżają zdolność kredytową w bardzo zbliżonym stopniu. Banki przeliczają oba produkty na stałe miesięczne obciążenie (zwykle od 2% do 5% przyznanego limitu). W zależności od wewnętrznych regulacji danego banku, przelicznik dla kart kredytowych może być nieznacznie wyższy.
